Στοχασμοί ζώντων και δρώντων σε μια μεταβατική περίοδο...

αναρτήθηκε από eugenia | Ετικκέτες: , ,

ο Γ. Πανούσης, Καθηγητής του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ αναρωτιέται:

Προς το παρόν τα δικά μου σχόλια περριτεύουν...

Ώρες ώρες αναρωτιέμαι "ποιάς χώρας πολίτης είμαι"; Ποιάς κοινωνίας μέλος; Ποιοί είναι οι "δικοί μου" και ποιοι οι "αλλόδημοι"; Ποιός με κυβερνάει και από ποιόν να ζητήσω ευθύνες; Οι πολιτικοί, τα ΜΜΕ, τα διάφορα κέντρα εξουσίας, με έκδηλη απορία, έκπληξη, ίσως και περιφρόνηση, μου απαντούν πως ανήκω σε ένα "παγκόσμιο χωριό", σε μια παγκόσμια κοινωνία, η οποία περιέχει όλες τις κοινωνίες και κοινότητες που μέχρι σήμερα ήξερα.

Και πως σε αυτό το παγκόσμιο χωριό μπορεί εγώ να 'μαι περιπλανώμενος χωρικός, αλλά ο φεουδάρχων δεν είναι ορατός, δεν έχει σάρκα και οστά, είναι virtual.

Έτσι, ανεπαισθήτως, βρέθηκα υπήκοος "δικτύων", οπτικών ινών, χειριστών mega- συστημάτων.

Και ας μην υπέγραψα ποτέ μαζί τους "κοινωνικό συμβόλαιο", κι ας μην έχω βρει διαδικασίες ελέγχου της χρήσης και των χρηστών, κι ας μην αποδέχομαι την ιδεολογία και την ηθική τους.

Πάνε, πέρασαν οι θεσμοί, αποδιοργανώθηκαν οι παραδοσιακές δομές της κοινωνίας, διαβρώθηκαν οι αξίες, υπονομεύτηκε η συνοχή. Παγκόσμια αγορά, τεχνοπόλεμος, ανταγωνισμός, απελευθέρωση, ιδιωτικοποίηση. Κι όλα αυτά χωρίς - ή με λίγη - δημοκρατία και με έμφαση στην εμπορευματοποίηση κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας.

Πόσο ξένα αντηχούν ετούτα σε έναν Έλληνα, γέννημα - θρέμμα της σύγχρονης ιστορίας μας, των δραμάτων και των θαυμάτων της.

Εγώ, ο Έλληνας, που αρνήθηκα βασιλιάδες και δικτάτορες, που αμφισβήτησα δεξιούς, αριστερούς και σοσιαλιστές, που πολέμησα για λευτεριά και δικαιοσύνη, νιώθω να εξουσιάζομαι από διευθυντές διοικητικών συμβουλίων, προέδρους ιδρυμάτων, συζύγους επιχειρηματιών, top managers, "black" τεχνολόγους του πλούτου και flat γραφειοκράτες της ανισότητας.
Αυτοί (νομίζουν ότι) έγιναν "μοντέρνοι" επειδή αποκήρυξαν το παλιό κι εγώ κρατάω καλά φυλαγμένες τις κουβέντες των παλιών πιστών συντρόφων.

Με αρνούνται και τους αρνούμαι. Αρνούμαι να γίνω συνέταιρος /συνένοχος σε μια Εξουσία που δέχτηκε να προσληθφεί υπηρέτρια της αγοράς.

Αρνούμαι τα κοινωνικά μοντέλα που τα παράγουν οι επενδύσεις και όχι οι επαναστάσεις.

Αρνούμαι μια κερδώα δημοκρατία που καλλιεργεί εξαρτημένα αντανακλαστικά στους πολίτες (ν' αποδέχονται ως μονόδρομο, ως δεδομένο, ως αναπόφευκτο τον κάθε τύρρανο του "οικονομικά ορθού").

Θα ζήσω στην "κοινωνία των κοινωνιών" κρατώντας ως σημαία μου το δικαίωμα στην ανυπακοή.
Θα ζήσω ερήμην της κοσμικότητας των σαλονιών και υπέρ των απλών ανθρώπων.

Την ελευθερία μου θα την κερδίζω μέσα στην κοινωνία και μαζί με τους συγ-κοινωνούς μου.

Δε θα ψάχνω σε μετα-καφκικά δίκτυα επικοινωνίας συμφερόντων για να συναντήσω τους πολιτικούς πραγματιστές, οι οποίοι ως μόνη αρχή έχουν το enter.

Διεκδικώ το δικαίωμα στην ευτυχία με την ίδια ένταση και πάθος που αυτοί υποστηρίζουν τις αναπτυξιακές τους προτάσεις.
Δεν εμπιστεύομαι τους κάθε λογής πατεντάτους επιστήμονες όταν αναμειγνύουν αριθμούς χωρίς να "βλέπουν" πρόσωπα και κάνουν λογαριασμούς χωρίς υποψία για θυματοποιήσεις.

Παραμένω Έλληνας και ως Έλληνας θα εγγραφώ στους "πολίτες του κόσμου".

Δεν είμαι ιστορικά αναλώσιμος και δε δέχομαι να στιγματίζουν "τον τρόπο ζωής μου", την κοσμοάποψή μου.
Μοναχικός όταν οι άλλοι γίνονται πλήθος, με τους πολλούς για να βοηθήσω τον κάθε αποκλεισμένο, αυστηρός με τους δίκαιους και επιεικής με τους αδικοπραγούντες, γλεντζές στη ζωή και λεβέντης στο θάνατο, ασυμφιλίωτος με τα "ελάχιστα" και ασυμβίβαστος με τα "ταπεινά", τρυφερός αντάρτης, πολυμήχανος στον έρωτα, μπεσαλής στον μπεσαλή, ορίζω τους ρυθμούς της ζωής μου κοιτώντας τους ανθρώπους στα μάτια (και όχι τους δείκτες της οικονομίας), ενεργοποιώ τα όπλα της ψυχής μου όταν η ιστορική μου συνείδηση το επιτάσσει (και όχι όταν υπογράφονται συμφωνίες και pacta), επικοινωνώ με τους λαούς και τους πολιτισμούς μιλώντας τη γλώσσα των ποιητών (και όχι τα "πακέτα" του internet).
Θα δω το μέλλον με το δικό του τρόπο και θ' αγωνιστώ για το μερτικό μου στην ευημερία με τη δικιά μου αίσθηση δικαίου.

Ούτε η κοσμικότητα των πάτων ούτε η παγκοσμιοποίηση των πάντων με αφορούν. Αυτά αναδίνουν μπόχα μπίζνες και όχι άρωμα ζωής.

Σχόλια (11)

    Πολύ καλή ιδέα Ευγενία να "ανεβάσεις" το συγκεκριμένο άρθρο, μας δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσουμε τις απόψεις των πνευματικών μας ανθρώπων. Ωστόσο, υπάρχουν τόσες ανακρίβειες και τόσοι απρόσμενοι ορισμοί(πολίτης, δημοκρατία, κοινωνικό συμβόλαιο, ελληνική ταυτότητα κ.α.)που το μόνο που θα σχολιάσω είναι:
    I spin so ceaselessly,
    'til I lose my sense of gravity...(Patty Smith)

    Φοβερό άρθρο, επίκαιρος και καυστικός ο Πανούσης, αλλά πάνω από όλα ανθρώπινος σε μια εποχή που έχει χάσει την ανθρωπιά της...

    Εμένα πάλι μου θυμίζει έκθεση μαθητή β' λυκείου και βρίσκω τον τρόπο σκέψης του ξύλινο, ξεπερασμένο, λαϊκίζοντα, Σαββοπουλικό (Ελλάδα δεκαετίας του 60) και wannabe Chomsky (πέρασε αλλά δεν άγγιξε). Ας μην ξεχνάμε ότι "διόρισε" και τη γυναίκα του στον ΟΠΑΠ...

    Τόσο επικαίρος όσο μια ταινία με το Νίκο Ξανθόπουλο και τόσο καυστικός όσο μια light μουστάρδα...

    Πιστεύω ότι το κείμενο του Πανούση, ως έχει συγκινησιακά φορτισμένο και σαρκαστικό λέει αυτά που λέει με τον καλύτερο τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι λίγα πράγματα μπορεί επί της ουσίας να προσθέσει κανένας. Προσωπικά, πιστεύω ότι κάθε συζήτηση είναι συζήτηση και διάλογος όχι όταν "επικοινωνεί" σαν αμετάβατο ρήμα, (όπου όλοι οι κρετίνοι συζητάνε μαζί σε συλλογικούς μονόλογους χωρίς επί της ουσίας ούτε να συμφωνούν, ούτε να διαφωνούν, αφού δεν μιλούν ποτέ επί του περιεχομένου, αλλά "για να εκφράσουν και αυτοί ως εγγράμματοι πολίτες που θεωρούν ότι είναι την προσωπική τους άποψη, η οποία – βεβαίως, βεβαίως - οφείλει να είναι σεβαστή" ακόμα και όταν εκφράζει την πιο απερίγραπτη μπούρδα), αλλά μόνον όταν εκφράζεται για να πει ή να προσθέσει κάτι το συγκεκριμένο σε κάτι εξίσου συγκεκριμένο. Ο αυτιστικός μετανεωτερίζων κρετίνος, δικαιωματούχος ποικίλων «ανθρώπινων, ατομικών δικαιωμάτων» (και κυρίως του δικαιώματος στη διαφορετικότητα ή στην πρωτοτυπία ακόμα και κυρίως όταν είναι στερεότυπος, κοινότυπος και πολύ light) – δηλαδή ο ψιλοταλαίπωρος και συνήθως "εκπαιδευμένος σε κάτι" ημιμαθής, με την έννοια που έδινε στον όρο ο Adorno, προφανώς αυτό δεν το καταλαβαίνει.

    Τον Adorno τον ήξερες και στο χωριό σου;

    όσοι βρήκατε το άρθρο "ανθρώπινο" και "φοβερό" δεν μας λένε και εμάς τι καταλάβανε; θέλει να πει κάτι συγκεκριμένο ο Πανούσης;

    Εγω στέκομαι με συμπάθεια απέναντι στην προφανή εσωτερική σύγκρουση που αναδύεται απο το συγκεκριμένο κείμενο.Είναι δύσκολο για τον κάθε άνθρωπο να ανεχθεί τις αντιφάσεις που προκύπτουν απο την θέση του μέσα σε ένα εξουσιαστικό πλάισιο και το ιδεώδες που έχει κατασκευάσει για τον εαυτό του.
    Δεν πειράζει όμως κι ως διαπιστώσεις χρήσιμες είναι.

    Χαίρομαι το πνεύμα "αμφισβήτησης, αντίρρησης ή συγκαταβατικής απαξίωσης και περιφρόνησης", χωρίς επιχειρηματολογία βέβαια (αλλά αυτά είναι οικτρές λεπτομέρειες). Αυτό έλειπε! Εμείς, ένα τμήμα της σημερινής ελληνικής διανόησης, που ελπίζει ότι "δεν θα τυλίγει το χαρτί του μεταπτυχιακού, όταν θα παραγγέλνουν ένα σουβλάκι γύρο με απ' όλα" (παραπέμπω σε προηγούμενο άρθρο της Κατερίνας Δημητρίου), να μην μπορεί, έχοντας ενστερνιστεί ιδεολογικά - και όχι επιστημονικά - το μετανεωτερικό λόγο, να λέει "ίσα Πανούση που θα μας πεις εμάς!" Σωστά! Διότι είναι πολύ σημαντικό να έχεις υψηλή αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση τη σήμερον ημέρα!
    Ας μην ξεχνάμε βέβαια και τον παππού Μαρξ:
    "Ο Δρόμος που οδηγεί στην επιστήμη δεν είναι πλατιά λεωφόρος και πιθανότητες να φτάσουν στις φωτεινές κορυφές της έχουν μόνο εκείνοι που δεν φοβούνται να κουραστούν για να σκαρφαλώσουν στα απόκρημνα μονοπάτια της".

    μια μικρή διόρθωση: ο συνδιασμός χαρτιού και σουβλάκι γύρου είναι από το (εξαιρετικό) άρθρο της άλλης Κατερίνας (Catherine),εγώ προσωπικά δεν έχω πρόβλημα με τι θα τυλίξω το σουβλάκι μου ούτε που θα βάλλω το χαρτί του μεταπτυχιακού.

    Προσωπικά δεν θεωρώ τον εαυτό μου τμήμα καμμιάς διανοητικής ή διανοητικοποιημένης κάστας εκλεκτών ,εξάλλου έχει φροντίσει ο πανδαμάτωρ χρόνος να μην μου αφήσει φρούδες ελπίδες ακαδημαικής καταξίωσης.....
    Επομένως το χειρότερο που μπορεί να μου συμβεί, είναι να κραδαίνω μονάχος το σπάθί μου απέναντι στους ανεμόμυλούς.Τουλάχιστον έτσι δεν παίρνω κι άλλους μαζί στον λαιμό μου ΚΙ ΟΥΤΕ που χρειάζεται να απολογούμε συνεχώς.

    "Ανοιξε το παράθυρό να μπεί,δροσιά να μπεί του Μάη,εμείς γι αλλού κινήσαμε ,γι αλλού κι αλλού η ζωή μας πάει" Α.Καλογιάννης.

Δημοσίευση σχολίου